"التفات" در قرآن کریم
41 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ نشده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
از صنایع بلاغى که در قرآن کریم بسیار به کار رفته است، صنعت التفات است. التفات بدان معناست که سخنران روى سخن را در سه جهت تکلّم، خطاب و غیبت تغییر دهد. به عنوان نمونه در سوره حمد، ابتدا خداوند در مقام غایب مورد ستایش و سپاس قرار مى‏گیرد: "بسم اللّه‏ الرحمن الرحیم * الحمد للّه‏ ربّ العالمین * الرحمن الرحیم * مالک یوم الدین" پس از آن خداوند مورد خطاب قرار مى‏گیرد: "ایّاک نعبد و ایّاک نستعین * اهدنا الصراط المستقیم". این انتقال مقام سخن از تکلم و غیبت و خطاب به یکدیگر را التفات گویند. بر این اساس شش نوع التفات قابل تصویر است: تکلم به خطاب یا غیبت، خطاب به تکلم یا غیبت، و غیبت به تکلم یا خطاب. فائده عمومی صنعت التفات آن است که سخن تازگی و نشاطی می یابد و شنونده ملالت و خستگی نمی گیرد. البته هر کدام از شش گونه التفات، معانى خاصّى به همراه دارد که در عرصه تفسیر توجه بدین التفات‏ها و نکات آن بسیار تأثیرگذار است. برای هر گونه التفات نمونه ای قرآنی برمی شمریم و پیام درونی آن را بیان می کنیم.